जिवाणू कल्चर

*अद्रक शेती* *विषय* भरघोस उत्पादनासाठी जिवाणूंचे महत्व नमस्कार शेतकरी मित्रांनो, मागील भागात मी आपल्याला बोललो होतो की जमिनीतील उपयुक्त जिवाणू बद्दल सविस्तर माहिती घेऊ आणि आज आपण त्याबद्दल सविस्तर माहिती घेणार आहोत. हा विषय अत्यंत महत्वाचा आहे आणि तो मी अगदी सोप्या भाषेत आपल्याला समजावून सांगणार आहे.कधी कधी आपण अमाप खर्च करून भरपूर रासायनिक खते औषधे वापरून देखील शेवटला अपेक्षेपेक्षा खूप कमी उत्पादन येते हे होण्यामागील मुख्य कारण आहे ते जीवाणू, म्हणजे घरात कितीही धान्य असलं तरी स्वयंपाक करणार कोणी नसलं तर त्या धन्याला आपण खाऊ शकत नाही अगदी तसेच आपण कितीही खत दिली तरी ते खतं उपलब्ध स्वरूपात म्हणजे स्वयंपाक स्वरूपात आणण्यासाठी जीवाणूच लागतात.परंतु आपण कधीच जमिनीतील जिवाणूंचे संगोपन केले नाही. त्यामुळे जमीन सजीव राहिली नाही परिणामी उत्पादन घटले.कोणतेही झाड हे खत डायरेक्ट स्वरूपात घेत नाही.त्यावर जिवाणू मार्फत प्रक्रिया होऊन ते उपलब्ध स्वरूपात येते आणि मग पिके सहज घेतात उदा.(पी.एस.बी.)फॉस्फरस सोलबीलिझिंग बॅक्टरिया समजा आपण 100 किलो डीएपी दिले तर त्यात 48% फॉस्फेट असतो म्हणजे 100 किलो मध्ये 48 किलो फॉस्फेट असतो परंतु आपल्या जमिनीत जिवाणू नसेल तर तो फक्त 8 किलो लागू होईल आणि 40 किलो फिक्स फॉममध्ये जाईल त्यासाठी पूर्ण लागू होण्याकरिता जिवाणूच लागेल त्याला दुसरा पर्याय नाही.आणि हे मी फक्त फॉस्फेट बद्दल उदाहरण दिले परंतु पूर्ण अन्नद्रव्य उपलब्ध स्वरूपात आणण्यासाठी वेगवेगळे जिवाणूंची गरज असते. आणि त्याच्यामुळेच अन्नधान्य कारखान्यात तयार होत नाही ते फक्त जमिनीतच तयार होतात.कारण इथे जीवाणू आहेत .म्हणून जमिनीला नेहमी जिवाणू कल्चर द्या धन्यवाद। *टिप* शेतकरी या नात्याने मी फक्त माझा अनुभव मांडत असतो.